Five Poems
by TITSIAN TABIDZE 
translated by REBECCA GOULD

Poems Write Me 

I don’t write poems. Poetry writes me.
This poem walks with my life.
A poem is a landslide that carries me 
away and buries me alive.

I was born in the month of April
when the apple blossoms bloomed.
White rains on me and I become a storm.
It pours like tears from my eyes.

These tears tell me I will die.
I only ask that my words remain.
If I touch only one poet’s heart,
my prize surpasses fame.

They will pity the poor boy,
who dwelled by the river’s edge.
Poems were his viaticum.
Poetry was his guide.

The Georgian earth and sky
tortured him until he died.
They hid from him 
the happiness that poems give.

I don’t write poems. Poetry writes me.
This poem walks with my life.
A poem is a landslide that carries me 
away and buries me alive.

1927



ლექსი მეწყერი

მე არ ვწერ ლექსებს... ლექსი თვითონ მწერს,
ჩემი სიცოცხლე ამ ლექსს თან ახლავს.
ლექსს მე ვუწოდებ მოვარდნილ მეწყერს,
რომ გაგიტანს და ცოცხლად დაგმარხავს.

მე დავიბადე აპრილის თვეში,
ვაშლების გაშლილ ყვავილებიდან,
მაწვიმს სითეთრე და წვიმის თქეში
მოდის ცრემლებად ჩემს თვალებიდან.

აქედან ვიცი, მე რომ მოვკვდები,
ამ ლექსს რომ ვამბობ, ესეც დარჩება,
ერთ პოეტს მაინც გულზე მოხვდება
და ეს ეყოფა გამოსარჩლებად.

იტყვიან ასე: იყო საწყალი,
ორპირის ფშანზე გაზრდილი ბიჭი.
ლექსები იყო მისი საგზალი,
არ მოუცვლია ერთი ნაბიჯი.

და აწვალებდა მას სიკვდილამდე
ქართული მზე და ქართული მიწა,
ბედნიერებას მას უმალავდენ,
ბედნიერება მან ლექსებს მისცა.

მე არ ვწერ ლექსებს, ლექსი თვითონ მწერს,
ჩემი სიცოცხლე ამ ლექსს თან ახლავს.
ლექსს მე ვუწოდებ მოვარდნილ მეწყერს,
რომ გაგიტანს და ცოცხლად დაგმარხავს.






​My Village in April

On this hot spring day the sun 
splits waves of peach and quince 
blossoms. Every tree yearns
to suddenly undress.
The birds strive for euphony, 
tuning their treble to labour’s march. 
Bravely do their hearts beat, 
pulsating with spring’s breath.
The virgin earth is strained,
ready to burst into an avalanche.
The earth knows the harvests 
by the way the wind blows.
Busy sounds rumble
from one village to the next. 
If a mountain fell, its pieces 
would be dragged home.
The mountains stand stubborn. 
Ice floes tumble down the cliffs, 
awaiting the avalanche’s collapse, 
to reduce the flood’s rain to foam. 
I don’t know what it meant
when they sang old songs.
I only know that my native Imeretia
has been overtaken by tea leaves and rain. 

1926



აპრილი ორპირში

ორპირის ცხელი მზიანი დღეა,
ატმის და ბიის ყვავილთა ზვირთებს
მზე ისე აპობს, რომ ყველა ხეებს
უნდა ერთბაშად მოსცილდნენ კვირტებს.

ეხმარებიან ჩიტები სოფელს,
ხმაშეწყობილი გაისმის მარში,
ისე მაგარი გულით მღერიან,
თითქო მაისი შეუდგათ მხარში.

დაძაგრულია მიწა ყამირი:
მზად არის მოსკდეს, ზვავად იშხუვლოს,
არ მეეჭვება არც ერთი წამი,
მიწა რომ თესვის გაზეთს კითხულობს.

და ისმის ერთი ხმა და გუგუნი
ამ ორპირიდან ჭალადიდამდე,
ასე მგონია, მთა რომ წაიქცეს,
შეუდგებიან, მხრებით ზიდავენ.

მთები კი დგანან მედიდურობით,
ყინული ფარავს არსიანის ქედს,
თითქო წუთს უცდის ზვავად დაეშვას
და ნიაღვარის ქაფად მოასკდეს.

არ ვიცი, წინათ ეს რას ნიშნავდა,
რომ იმღეროდნენ სულ ჩარირამას,
ამას კი ვხედავ, გადაქცეულა
დღეს იმერეთი ჩაი და რამად...







April Second

The Tatars took Batumi and approach Orpiri.
April weeps the blood of peach blossoms. 
The poet chokes when yellow Saturn 
falls into misfortune. His soul inclines. 

The century’s quarter draws near.
He feels older than his country.
Having awaited the fateful moment, time, come! 
Perrot’s red hat has become Garibaldi’s.

The stars of my Chaldea shine on me 
I escaped to the Vanki Temple to pray.
Tbilisi’s nightmares took hold of me. 
I hoist my life on scaffolding.

From my own and Chaldea’s shame
I have suffered too much.
Oh, friends, my soul is an attic with the door ajar.
My portion of our drinking gourd brims with tears.

1918



ორი აპრილი

ბათომი მისცეს და ორპირზე მოდის თათარი,
ატმის ყვავილით სისხლიანი სტირის აპრილი.
ყვითელ სატურნის უბედობით ავად გამხდარი,
პოეტის სულიც საქართველოს კუზად დახრილა.

უახლოვდება საუკუნის მას მეოთხედი,
ჰგონია, თითქო საქართველოს წინ დაიბადა.
საბედისწერო წუთს ელოდი, წუთო მოხვედი,
პიერო წუთით წითელ ქუდში გაგარიბალდდა.

თავზე დამნათის ჩემ ქალდეას ყველა ვარსკვლავი,
ვანქის ტაძართან სალოცავად მივედი მარტო,
მაშინ ტფილისმა კოშმარების გამიშვა მკლავი,
განვლილ ცხოვრებას ეშაფოტი რომ აღვუმართო.

საკუთარ თავის და ქალდეას ახალ შერცხვენის
ტანჯული ფიქრით სამუდამოთ მოვიქანცები.
ახ, მეგობრებო, ჩემი სული ჭვარტლია სხვენის,
ცრემლით სავსეა ჩემი წილი ჩვენი ყანწების.






When Bandits Killed me on the Banks of the Aragvi 

As I approach the Darial,
Cherkessia lurks behind.
A lonely drop left in the Tergi River
floods my heart like a sea.

The sky weeps over me. Glaciers gleam 
over the shattered firmament.
The wild Tergi, madly in love 
with the Darial, moistens my cheeks. 

My demon chases me over the steep abyss.
Mountains spread like a giant’s muscles.
I am heavy with the weight of the iron 
chain the giant will bind to my neck.

I know what fate awaits me.
I know it serves me right.
My dear, I am no lover of empty words.
I am no braggart intent on suicide.

The storm hurls me
into an expanse of endless ravines.
I know you’re a woman.
You’re consumed by a woman’s jealousy.

I want to be the epic wanderer of past times
who battled our panther on that dreadful night.
My soul teems with your grief.
My body floods with your tears.

I want to embark on a journey,
I want to open this road to my suffering.
Bandits killed me on the banks of the Aragvi. 
Regarding my death, you aren’t guilty.

1926​



მე ყაჩაღებმა მომკლეს არაგვზე

ჩამომრჩა უკან მე ჩერქეზეთი,
ვუახლოვდები ჩვენსკენ დარიალს,
დამშრალი თერგი ერთი წვეთია,
მაგრამ ზღვასავით გულზე გადიარს.

წამექცა თავზე ცა გარღვეული,
და ცაზე კიდევ სხვა მყინვარის ცა,
და დარიალით გადარეული
თვალებს ცრემლების თერგი მირეცხავს.

და გადავყურებ ალმას უფსკრულებს,
კვალდაკვალ ჩემი დემონი მომდევს,
ვხედავ გიგანტის შოლტის მუსკულებს
და რკინის ბაწარს, ყელზე რომ მომდებს.


ვიცი მომელის მაინც ეს ბედი,
და ისიც ვიცი ჩემზე ახია,
ძვირფასო, არ ვარ, იცოდე, ყბედი,
ან თავის მოკვლა რა ტრაბახია.

მაგრამ მიტაცებს ქარიშხალივით
ამ თვალუწვდენი ხრამების ფსკერი,
ვიცი, ქალი ხარ, ყველა ქალივით
ვიცი, ამასაც ეჭვით უცქერი.

მინდა, რომ ვიყო მწირი გულადი,
საშინელ ღამეს ვეფხვი რომ დაბდღვნა,
ვარ ავსებული შენით გულამდე
და მოვარდნილი ცრემლების წარღვნა.

მინდა მოვიფრთხნა ამ შარაგზაზე,
მინდა გავიხსნა გული ალალი,
მე ყაჩაღებმა მომკლეს არაგვზე,
შენ ჩემ სიკვდილში არ გიდევს ბრალი.






The Black Sea

Beautiful Black Sea,
who created the sweet voice 
that caused me to shiver 
when you sang of Medea?
I yield to this hurricane of fantasies 
to the dragon’s fiery jaw,
I hunt for the Golden Fleece. 
I yield to fatality.
Say what you will: poetry equals immortality. 
An avalanche buries me. 
The unsaid embraces me. 
The waves of Mitos clasp me 
as I sing the new songs.
New Argos, Orpheus I sing.
I want to speak of our heroes, 
sweet as this dark sea,
but I choke on my creeds
This city is a dove amid the palms. 
It flies towards the mountains and to me.
The moon hides in the waves,
as though demons had commanded him to drown. 
This August night bends into the heavens 
like the Argonauts’ song,
making the sky and the earth one.
I fall in love again. 

1925



ევქსინის პონტი

მშვენიერია ევქსინის პონტი,
ვინ მოიგონა ეს ძვირფასი ხმა?
მედეას ამბით შენ მომაგონდი
და ჟრუანტელმა გული დასიცხა.

როგორც საკირე დრაკონის ყბებით
ირწევა ოქროს ვერძების ტყავი,
შენზე ოცნების გრიგალს ავყევი
და სიხარული მკლავს აურწყავი.

რაც უნდა გითხრა - იქნება სიტყვა,
გამოუთქმელი მძირავს მეწყერი,
ძველი მითოსის ტალღები მირტყამს
და ახალ არგოსს, ორფეოს, ვმღერი.

მაგარი, როგორც სარგის ჯაყელი
და ნაზი, როგორც ევქსინის პონტი,
ტრიალებს ჩემში რაღაც სათქმელი
და გაღადრული მიშრება ყრონტი.

პალმების ტყეში მტრედივით გაგრა
მიფრინავს თეთრად იალბუზისკენ,
მთვარეც ღრუბლების ტალღებში გაქრა,
თითქო დევებმა ხელი უბიძგეს.

ისმის ზვირთების ზათქი, განგაში,
როგორც სიმღერა არგონავტელთა,
აგვისტოს ღამის ცის კამარაში
ზღვა და ხმელეთი ისევ გამთელდა.











TITSIAN TABIDZE (1895–1937) was one of most eloquent and innovative Georgian literary modernists of the twentieth century. Among his friends and translators, he counted Boris Pasternak, Osip Mandelstam and Paolo Iashvili. Like many Soviet poets of his era, Titsian perished in a purge organised by Stalin and his subordinates. To date, Titsian’s work has only been systematically translated into Russian, but an interview in Guernica magazine with his daughter and granddaughter provides insight into the dangers he faced as an outspoken poet in a time of political oppression. 


REBECCA GOULD is a writer, scholar and translator of Persian, Russian and Georgian poetry. Her translations include The Prose of the Mountains: Tales of the Caucasus (Central European University Press, 2015) and After Tomorrow the Days Disappear: Ghazals and Other Poems of Hasan Sijzi of Delhi (Northwestern University Press, 2016). She is also the author of Writers and Rebels: The Literature of Insurgency in the Caucasus (Yale University Press, 2016). Gould has been nominated for a Pushcart Prize, and has received fellowships from the National Endowment for the Humanities and the American Association of Literary Translators.
The Adirondack Review
SUMMER 2016